Minibus Hire Minibus Hire York Minibus Hire Liverpool Local minibus Hire Minibus Hire in Manchester Minibus Hire Newcastle Minibus Hire
Viti sabatik i arsimit të lartë - Struga.net

Viti sabatik i arsimit të lartë

0
gafur muka

Dr. Gafur Muka

Më së pari dua të them që grupi i emëruar nga Kryeministri për të hartuar draftin për kryerjen e një reforme në arsimin e lartë, ka bërë përpjekje të paqortueshme për të realizuar një produkt me shtrirje të gjerë në dhembnajën që shqetëson arsimin e lartë në vendin tonë. Natyrisht që produkti është kompozuar sipas ideve të këtij grupi dhe nuk ka kuptim që të adresojmë kritika formale për këtë. Në thelb, puna e bërë është edhe voluminoze edhe serioze. Pikërisht pse është e tillë ajo duhet të pranojë edhe shqyrtime, le ta themi sugjeruese, në mënyrë që edhe të plotësohet por edhe të përmirësohet. Sigurisht kjo do të bëhet edhe nga këndvështrime të ndryshme, gjë që padyshim çon në propozime për zgjidhje alternative: diku të pranueshme e diku të kundërshtueshme, diku të qarta e diku jo të qarta, diku me sens e diku pa sens. Përkundër prerjes disi institucionale që ka përzgjedhur Komisioni unë do preferoja një prerje më formalizuese, duke u ndalur veçmas në katër elementë bazikë që përbëjnë arsimin e lartë e, konkretisht, në infrastrukturë, kontigjent, personel e aktivitet. Është e qartë që hapsira e një shkrimi nuk është gjithpërmbledhëse prandaj, paraprakisht, do t’i kërkoj ndjesë si Komisionit ashtu edhe lexuesit të interesuar për kufizime të kuptueshme. Duke patur konsideratën që kur flitet për arsimin e lartë e kërkimin shkencor flitet për një fushë aktiviteti, ku zhvillimet duhet të ruajnë më së paku tendencën e përmirësimit, vlerësoj që puna e bërë nuk ka referencë “vitin zero” por, veçanësinë e një “viti sabatik” ku e ardhmja gjithmonë synohet të jetë më pjellore se e shkuara.

1) Infrastruktura

Infrastruktura është tërësia e të gjithë elementëve të nevojshëm e të domosdoshëm që sigurojnë zhvillimin e një aktiviteti. Meqë në rastin tonë bëhet fjalë për aktivitet mësimor e kërkimoro-shkencor, kuptohet që infrastruktura ka specifikat e veta që nisin me godinat, koridoret, tabelat informative, ambientet e administratës, ambientet e drejtuesve akademikë, ambientet e personelit (akademik e ndihmës), auditoret, tavolinat, ulëset, dërrasat e zeza, kompjuterat me aksesorët e tyre, video projektorët, laboratorët, biblioteka, ambientet shlodhëse e argëtuese, të banimit etj. Të gjitha këto konfigurojnë atë që quhet ambient universitar. Po të merret në analizë ky ambient, me siguri, ashtu siç e dimë të gjithë, do rezultojë problematik. S’ka asnjë dyshim që në këtë drejtim duhet një reformë e thellë. E vërtetë, që diku këtë ambient e gjen disi më të kompletuar e diku disi më pak por rrallëkund (unë do të thoja askund) në vendin tonë këtë ambient nuk e gjen të plotë. Po të flasim për një dallim, ai në të vërtetë ekziston midis ambienteve që ve në dispozicion, në disa raste, arsimi (i deritanishëm) privat dhe ai që ve në dispozicion arsimi (i deritanishëm) publik. Me dhimbje duhet pohuar që ky i fundit është katandisur në gjendjen për të të ardhur keq. Veçse për këtë nuk është fajtor as personeli i arsimit të lartë publik , aq më pak, kontigjenti i tij. Po si i bëhet hallit për të dalë nga halli. Këtu hyn në lojë financimi. Komisioni i reformës nuk parashikon ndonjë zgjidhje për këtë problem. Ai rekomandon tre lloj grantesh të cilët (shpresohet) ta japin efektin mbi nivelin ekzistues, që prej grupit konsiderohet si niveli i startit të njëjtë, ndërkohë që për arsimin publik nuk është i tillë por është njëlloj si ndërtimi i një godine të re mbi themelet e një godine të vjetër pa kalkuluar aftësinë mbajtëse të themeleve. Zgjidhja e rekomanduar nga Komisioni përshtatet për disa nga institucionet e arsimit të lartë privat pse ata, derimëtani, e kanë ngritur “godinën” nga themelet duke investuar qëllimshëm fort në infrastrukturë. Them qëllimshëm sepse infrastruktura është parë (dhe me të drejtë) si prona e tyre. Sido që të vejë puna prona e ka një pronar. Po arsimi i lartë publik? Pronari shtet nuk i ka bërë investimet e duhura. Në të kundërt, shtimi (i paparë do thonin adoleshentët) i kontigjentit është përballuar pothuajse tërësisht nga infrastruktura e para viteve 90. Gjurmët e përkeqësimit të situatës janë të dukshme për çdokënd që dëshiron t’i shohë. Atëhere kjo skemë financimi kë favorizon? Kuptohet që favorizon ata që ja kanë bërë hyzmetin kësaj dite. Nga leximi i draftit nuk kuptohet çfarë raporti do ketë themeluesi i institucionit me infrastrukturën. Ama, e sigurtë është që nuk do ketë shtetëzime. Prandaj starti i fillimit me statusin e ri të fondacionit është një “shuplakë” e pamerituar për arsimin publik. Pse?! Nisur nga përparësia infrastrukturore, disa nga aktorët e arsimit të deritanishëm privat do kompozojnë fillimisht tarifa për studimet dhe paga për personelin që vërtet mund të jenë interesante duke e vënë në pozitë të vështirë themeluesin shtet, i cili duhet patjetër të merret fillimisht me riparimet në infrastrukturë dhe pastaj të hyjë (le të supozojmë) si i barabartë në vallen e reformës, të cilën po e krijon vetë. Ajo që parashikohet në këto kushte është dorzimi i themeluesit shtet e, për pasojë, dominimi i shpejtë i peisazhit të arsimit të lartë nga themeluesi privat. Nëse kjo perspektivë gjykohet si e dobishme, atëhere le t’i themi po kësaj nisme dhe të presim si do evoluojë humanizmi i themeluesit privat. Ama, përvoja botërore tregon që në kushtet e një niveli të ulët mirëqenie ky humanizëm shfaqet vetëm në formën e përpjekjes për të rritur fitimet, çfarë do të thotë përjashtim nga mundësia e shkollimit e të gjithë atyre që nuk kanë kushte për të përballuar tarifa të larta. Prandaj unë do sugjeroja përfshirjen në draft të një faze financimi që mund të quhej “faza e unifikimit të infrastrukturës” në të cilën të financohej vetëm arsimi i lartë shtetëror. Pas realizmit të kësaj faze mbase do të kishte sens të fillonte “viti sabatik” për njësimin e statusit edhe pse unë mbetem skeptik për jetëgjatësinë e themeluesit shtet përballë themeluesit privat.

2) Kontigjenti

Nga drafti që na është vënë në dispozicion rezulton që cilësinë në arsimin e lartë e ka …

Share.

Comments are closed.

Copyright © 2014 - 2017 Struga.net

Struga | Struga Lajm | Bota Sot | Kosova Sot | Lajme Sportive | Rilindja | Kercova

|Privacy policy | Powered by Alb Hosting